Türkiye’nin kalbi Marmara’da büyük bir deprem olacağı onlarca yıldır söyleniyor. 1999 Gölcük Depremi’nin ardından bilim insanları defalarca uyardı, senaryolar çizildi, raporlar hazırlandı. Ancak bugün geldiğimiz noktada, İstanbul başta olmak üzere tüm Marmara Bölgesi, büyük bir felakete hâlâ hazırlıksız.  

Bundan 25 yıl önce yaşanan felaketin acıları hâlâ hafızamızdayken, 1999’un 10 katı daha büyük bir ekonomik ve sosyal yıkım kapıda. Soru şu: Buna hazır mıyız?  

 İstanbul ve Marmara İçin Tehlike Büyük  
Bugün İstanbul’da 7,5 milyon konut var ve bunun 1,5 milyonu riskli. Üstelik 600 bin konutun acilen yıkılması gerekiyor. Yani, 1999’da yaşanan yıkımın çok daha büyük boyutlarda olacağını biliyoruz. Fakat kentsel dönüşüm ve alınan önlemler, bu gerçeklikle karşılaştırıldığında yetersiz kalıyor.  

Sadece İstanbul değil! Bursa, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ gibi şehirler de Marmara Fayı’nın etkisi altında ve bu bölgeler, Türkiye’nin sanayi ve ticaret üssü konumunda. Olası bir depremde sadece binalar değil, limanlar, sanayi tesisleri, finans merkezleri ve lojistik altyapı da büyük zarar görecek.  

 Deprem Türkiye’yi Ekonomik Krize Sürükleyebilir  
Marmara, Türkiye’nin GSMH’sinin %45’ini üretiyor. İstanbul ise tek başına %30’luk bir paya sahip. Böylesine büyük bir üretim merkezi ağır hasar aldığında, ekonomik toparlanma en az 15-20 yıl sürecek.  

Peki, bu kadar büyük bir ekonomik şoku Türkiye kaldırabilir mi?  

6 Şubat depremlerinde 75 milyar dolar harcandı. Oysa Marmara’da beklenen büyük depremde zarar en az 300-500 milyar dolara ulaşabilir. Üstelik sanayi, ticaret ve finans sektörünün çökmesiyle yıllık ekonomik kayıp 200 milyar doları aşabilir. 15 yıl boyunca yaşanacak ekonomik kaybın 5 trilyon dolara ulaşması muhtemel.  

Bütçe açığı zaten büyük, enflasyon kontrolden çıkmış durumda ve ülkenin ekonomik kırılganlığı her geçen gün artıyor. Bu tablo içinde, böylesine büyük bir felakete dayanabilecek finansal gücümüz var mı?  

 Şimdi Önlem Almazsak, Sonra Hiçbir Şey Yapamayız  
Deprem yalnızca binaların yıkılmasıyla bitmeyecek. Altyapının çökmesi, işsizliğin artması, göç dalgaları ve sosyal çöküntü kaçınılmaz olacak. Bugün harekete geçmezsek, gelecekte çok daha büyük bedeller ödeyeceğiz.  

Ne Yapılmalı?

✔ 600 bin riskli bina hızla dönüştürülmeli.  
✔ Sanayi ve lojistik merkezleri Marmara dışına yayılmalı.  
✔ İstanbul dışında alternatif finans merkezleri oluşturulmalı.  
✔ Limanlar ve yollar için yedek lojistik planları yapılmalı.  
✔ Deprem fonları oluşturulmalı ve şeffaf yönetilmeli.  

Bütün bunlar, depremi engellemez ama felaketin etkisini azaltabilir. 1999’da hazırlıksızdık, 6 Şubat’ta da öyleydik. Bu kez dersimizi almazsak, bu ihmalin bedelini tüm Türkiye çok ağır ödeyecek.  

Son şansımızı kullanıyor muyuz? Yoksa yine felaketi bekleyip, enkaz başında mı karar alacağız?