İnsan nedir, nereden geliyor bu isimlendirme?

İnsan; üns ve nisyan olmak üzere iki kökten geldiği söyleniyor, baktığımızda ikisi de bu duruma uygun aslında. Unutan ve alışan bir varlıktır. Alışamasa da unutamasa da yaşayamaz. Her acımızı hatırlasak yaşayabilir miydik rahat bir şekilde acaba, Allah öyle bir yaratmış ki insanı unutması alışması da hikmetlerle dolu.

Ama şunu da unutmamalıyız; neyi hatırlayıp neye alışmamız gerektiğini. İnsan kötülüğün meşrulaştırılmasına alışmamalı mesela ya da Aliya İzzetbegovic’in dediği gibi ‘size yapılan soykırımı unutmayın, unutulan soykırım tekrarlanır. Bunun yanında aslımızı, özümüzü nereden geldiğimizi unutmamalıyız. Çünkü geldiğimiz yer gideceğimiz yeri de belirler.

Geçtiğimiz yıl bir deprem yaşadık, alışıldık bir şey değildi ki ne 39 Erzincan ne 99 Gölcük. 10 binlerce canımız gitti, 11 tane şehrimiz tuzla buz oldu neredeyse.

Nasıl anlamalıyız peki bunu? İkaz mı ceza mı?

Allah yarattığını en yüce varlığa, eşrefi mahluk olan insana neyi hatırlatmaya çalıştı.

İlk olarak acziyetini, aciz bir varlık olduğunu. İnsan, her şeye gücü yeten, el Kadir sıfatına sahip Allah karşısında acizdir.

Bunu hatırlattı işte, insan insana zulmettikçe, zarar verdikçe, Latince bir atasözü vardı “homo homini lupus” insan insan kurdudur diye, insan insanın kurdu oldukça, kendini büyük gördükçe ne yaptığını? Ama unuttuğumuz bir şey vardı ki aslında bir hiç olduğumuz. İnsanın en ufak sarsıntı karşısında bile hiçbir şey yapamadığını, yapamayacağını gördük. Çok değil hepimiz hatırlarız zira unutmak da pek kolay olmasa gerek bundan birkaç sene önce bir pandemi yaşadık, Rabbim bir daha o günleri bize yaşatmasın. Orda da görmüştük acziyetimizi. Allah durduk yere bunları bize yaşatmadı, sebepler de vardır burada, onları da görmek önemli.

Mesela her gün 25 bin insanın açlıktan öldüğü bu dünya üzerinde sadece Türkiye’de senelik 1.5 milyardan fazla ekmek çöpe atılırken 214 milyar liralık gıdanın israf edilmesi, dünya üzerinde onlarca zulüm yaşanırken bizim sessiz kalmamız, buna göz yummamız da o sebeplerden biri, ve unutmayalım Fatiha suresinde buyrulduğu gibi din gününde sadece konuştuklarımız değil sustuklarımızdan da sorumlu olacağız. Pandemi demiştik az önce, pandemide evlerimizden çıkamıyorduk, depremde evimize giremiyoruz. Anlıyoruz ki ne içerisi bizim ne de dışarısı.

Bazı hikmetleri de verdi Allah bize aynı zamanda. Merhametinden ümit kesmeyelim diye, zira merhamet kelimesi azap kelimesinden daha fazla yer alıyor Kur’an-ı Kerimde. Bu hikmetlerin en göze çarpanı şüphesiz ki bebekler olmuştur, bence öyle en azından. 90. Saatte çıkarılan Yağız bebek, 107. Saatte çıkarılan bebeğimiz ve aynı şekilde diğer bebeklerimiz. Bebeklere özellikle dikkat çekiyorum ki durum bilimin ve aklın hayal edemeyeceği kadar vahim aynı anda. Çünkü bebekler belirli saatlerde gıda almazsa yani emzirilmezse annesi tarafından önce hasta olur, ardından maazallah vefat eder. Biz burada ne yapmalıyız peki?

Asla insanlara tuzumuz kuru şekilde oturduğumuz yerden “vay efendim siz bunu bunu yaptınız da Allah sizi cezalandırdı” dememeliyiz. Zaten acısı olan insanı bir defa daha yaralamanın ne faydası var ki birilerine. Ayrıca dert sıkıntı her zaman gazab ve cezaya işaret değildir. Buna da en güzel örnek Peygamberimizdir, çekmediği çile kalmadı hayatında. Doğdu, doğmadan babası vefat etti, 4 yaşında annesi de kaybetti ve dedesine geçti. 6 yaşında dedesinin yanına geldi, 8 yaşında o da öldü, yıllar geçti en büyük iki destekçisi vefat etti aynı sene, Kabe’de namaz kılarken başlar feda o mübarek başına hayvan pislikleri saçıldı, Mekke’de sırf ayaklarının altına geçtiği yollara onu rahatsız etmek için dikenler atılmadı mı? Bu Allah’ın onu sevmediğini mi gösteriyordu, hayır aksine o Yaradan’ın “levlake” hadisinde bahsettiği kişidir. Eyyub peygamber türlü sıkıntıyla imtihan edildi, Yakup peygamber kör oldu, ne oldu peki onlar sevilmedi mi hiç?

Bela-zillet- illet bazen de o kulun daha iyi bir kul olmasına yardımcı olur. Hatta eskilerin bir sözü vardı; bela sana 40 gün uğramazsa asıl o zaman kork. O zaman anlıyoruz ki bu bir imtihandır, bize de burada iki şey düşüyor sabır ve tevekkül. Tevekkül aslıda sabrı içinde barındırıyor. Nedir efendim tevekkül, peki sizce tefekkür nedir?

Tevekkül, en basit tanımıyla tedbirdir. Yani elinden geleni yap, sonra Allaha inan. Çiftçiysen toprağı ek biç sula, öğrenciysen sınava çalış gir, müteahhit isen malzemeden çalma. Sağlam mal kullan. Budur tevekkül işte. Elinden geleni yaptıktan sonra sebepleri yaratana güvenmektir.  Gidip de yan yatayım Allah benim de rızkımı verir diye yatsam da diye bir şey olamaz, bu tevekkül değildir.

Ve sabır, kaybetsen bile kaybettiğin karşısında yine Allah’ın seni yarattığı o fıtrattaki gibi, hep iyi olmandır. Kalbinizi kötülerin karşısında kötü yapmayın ve unutmayın “kalbin güzelse, kaybetsen bile kazanıyorsun.” Allah kazandırıyor sana çünkü: daha iyi insanları, daha iyi mekanları, daha iyi zamanları. Bunların hepsi de sabırdan sonra geliyor. Zaten Rabbimiz buyurmadı mı; “İnnallahe meassabirin” Allah sabredenlere beraberdir ve şunu aklınızdan hiç çıkarmayın yoldaşı Allah olan yolda kalmaz.