beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort
Bugun...


BEYTULLAH YILDIRIM

facebook-paylas
Esenler Atışalanı Köyü Tarihi At Değirmeni
Tarih: 29-08-2024 16:29:00 Güncelleme: 29-08-2024 16:32:00


Bir zamanlar İstanbul’da genellikle hayvan gücüyle işletilen değirmenler çoğunluktaydı. Günümüz Esenlerini oluşturan Atışalanı köyü eski adıyla Avas Köyün’de hayvan gücüyle çalışan at değirmenleri de vardı. Osmanlı Devleti döneminde, XIX. Yüzyılın ortalarına kadar üç çeşit değirmen vardı: Birincisi, çok rüzgâr alan bölgelerde kurulan ve rüzgâr gücüyle çalışan yel değirmenleri; ikincisi, daha çok akarsuların bol olduğu yerlerde kurulan ve su gücüyle çalışan su değirmenleri ve üçüncüsü ise, hayvan gücüyle çalışan değirmenlerdi. 
 
Tarihten günümüze sofraların vazgeçilmez ana unsuru, nimet nan-ı aziz olan, ekmek başta olmak üzere unlu mamüllerin temel gıda maddesi olması nedeniyle buğday ve unu önemini hiç yitirmemiştir. Ülkemiz Türkiye topraklarında keşfedilen Göbekli Tepe'den anlıyoruz ki buğday tarımı dünya’da ilk olarak ata tohumu siyez buğdayı tarımı ile Anadolu topraklarında başlamıştır. Doğal buğdayın anavatanı ülkemiz topraklarıdır. Daha sonraki dönemlerde ekmeklik buğday (Triticum aestivum) ve makarnalık buğday (Triticum durum) ortaya çıkmıştır. 
 
Ekmeğin ana maddesi olan un elde edilebilmesi için de başta buğday olmak üzere arpa ve mısır gibi tahıllar un değirmenlerinde taneleri öğütülerek günümüzde olduğu gibi ürünler elde ediliyordu. İstanbul’da 1840’lı yıllara kadar çoğunlukla rüzgar, su ve at ile çalışan değirmenler kullanılmışken, bu yüzyılın sonunda bu değirmenler yerlerini buharla ve elektrikle çalışan yeni tesislere bırakmıştır.
 
Geçmişten günümüze un başta olmak üzere tahıl mamülleri elde edebilmek için çeşitli işleme yöntemleri geliştirmiş zamanın ve imkanların el verdiği müddetçe bu teknikler ile tahılları işlemeye devam etmiştir. 
 
Bu öğütme tekniklerinin başlıcaları olarak:
 El değirmenleri; Tarihte antik dönemlerden yakın zamana kadar uzun bir süre insanların el ile granit ve benzeri sert taşların arasında döktükleri tahılları kol kuvvetiyle birbirine sürterek veya ortası delik küçük değirmen taşlarını karşılıklı iki kişi kol gücüyle çevirerek öğütüyorlardı. Ticari olmayan ve hususi kullanıma hitap eden bu el değirmenlerinden Esenlerde böyle bir bilgi ve buluntuya biz ulaşamadık. 
 
Yel değirmenleri; Rüzgar gücünün çarklar ile  harekete dönüştürülmesiyle çalışan değirmenler de kullanıldı. Tarihte daha önce Esenlerde Osmanlı döneminde 1860’tan önce tarihçi Manuel Gedeon, bu bölgede yaklaşık olarak on beş yel değirmeni bulunduğunu ve işletilmiş olduğunu kaydediyor. Daha önce “Rüzgarlı Tepe Esenlerin Yel Değirmenleri” isimli bir makalemizde bu konu kapsamlı olarak ele almıştık. 
 
Su değirmenleri; Akarsuların ve derelerin suyunun akış kuvveti ile çarklarını çevirmesiyle elde edilen ve tahılları öğüten değirmenlerdi. Esenler sınırları içerisinde vaktiyle iki akarsu bulunuyordu. Çinçin Deresi (Vidos deresi) ve Ayvalı Dere. Esenlerde bu akarsular üzerinde veya başka bir su kaynağı üzerinde işletilmiş bir su yapısı olarak herhangi bir su değirmenine biz yaptığımız araştırmalarda henüz rastlayamadık. Tabii olarak bu olmadığını ispatlamaz. Konu araştırmaya halen açıktır. 
 
Yazımıza konu olan at, katır ve eşek gibi hayvan kuvveti gücüyle çalışan, metal çarkları vasıtasıyla değirmen taşlarını çevirerek tahıl öğüten değirmenler Esenler’de de kullanıldığını sözlü tarih çalışmalarımız esnasında öğrenmiş bulunuyoruz.
 
Günümüzde malum olduğu üzere endüstrileşme ile birlikte buharlı ve eletrikli değirmenler klasik dönem yukarıda örneklerini verdiğimiz değirmenleri kullanımdan kaldırmış durumdadır. Öğütme yöntemleri istisnalar hariç zamana yenilmiş ve devre dışı kalmıştır. 
 
Yakın tarihte değirmen ve un denilince şehrimiz İstanbul genelinde ise, meşhur Unkapanı Değirmeni 19.yy. sonlarında inşa edilmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Unkapanı semti ismini "un" ve Osmanlılar dönemi'nde kullanılan bir çeşit tartı aleti olan, toptan satış yapılan yer anlamına da gelen "kapan" kelimelerinden almıştır. Semte "Unkapanı" denilmesinin sebebi ise, İstanbul'a tahıl getiren gemilerin yüklerini Unkapanı'na boşaltılmasıdır. Roma, Bizans döneminden beri Unkapanı bölgesi buğday ticaretinin yapıldığı yer olarak gelişmiş, İstanbul'un en önemli ticaret merkezlerinden biri olmuştur. Bu kadar çok buğday ticaretinin yapıldığı Unkapanı'nda birçok değirmen ve fırın kurulmuştu.
 
Esenler özelinde ise Atışalanı köyü sakinlerinin naklettiği hatıralara göre Cumhuriyet döneminde yakın döeme Esenler ilçesi, Birlik Mahallesi sınırları içerisinde yer alan günümüzde “Deprem Parkı” bölgesinde, Esenler Bilgi Evi’nin bulunduğu zeminde köy sakinlerinden rahmetli Kuşaksız Emin tarafından at gücüyle çalışan bir un değirmenin uzun seneler hizmet verdiğini bölgede yaşayan büyüklerimiz naklediyorlar. Bu değirmen çalışma prensibi olarak mevcut bir su çarkını çeviren bir at vasıtası ile çalışıyordu. Bir Esenler sakini, göç ederek geldikleri Esenler’de 1967 Senesinde gördüğü bir at değirmeninde hububat öğütmek için kullanılan değirmen taşını etrafında dönüp duran bir at olduğunu naklediyor. 
 
Vaktiyle tarım ve hayvancılığın yaygın olduğu Esenlerde buğday, arpa ve mısır gibi tahıllar ihtiyaca binaen tarımı yapılarak tarlalarda üretiliyordu. Bu tahıllar bölgede bulunan değirmenlerde çeşitli ürünlere dönüştürülerek gıda maddesi olarak kullanılıyordu. Değirmenlerin ana üretim kalemi olan buğday, arpa ve mısırdan un, buğdaydan kalın ve ince bulgur, mısır yarması, mısır unu, ayrıca hayvancılıkta kullanılmak üzere hayvan yemi olarak kullanılmak üzere arpa yarması ve unu gibi muhtelif tahıl ürünleri üretimekteydi. 
 
Günümüz Esenlerinde yaptığımız araştırmaya göre müstakil olarak değirmen işletmesi 2024 senesi itibariyle mevcut elektrik ile çalışan modern un fabrikaları halen faaliyette bulunmuyor.
 
Kalın sağlıcakla. Selam ve dua ile… 


Bu yazı 5236 defa okunmuştur.

YORUMLAR
YORUM YAP | 0 Yorum



Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.


FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 18 13 1 4 40 13 43 +27
2 Fenerbahçe 18 12 0 6 42 16 42 +26
3 Trabzonspor 18 11 2 5 35 21 38 +14
4 Göztepe 18 10 3 5 24 10 35 +14
5 Beşiktaş 18 9 4 5 31 22 32 +9
6 Başakşehir FK 18 7 6 5 29 19 26 +10
7 Samsunspor 18 6 4 8 23 21 26 +2
8 Gaziantep FK 18 6 6 6 25 31 24 -6
9 Kocaelispor 18 6 7 5 16 19 23 -3
10 Alanyaspor 18 4 5 9 18 18 21 0
11 Gençlerbirliği 18 5 9 4 22 25 19 -3
12 Çaykur Rizespor 18 4 8 6 21 27 18 -6
13 Konyaspor 18 4 8 6 22 30 18 -8
14 Kasımpaşa 18 3 8 7 14 24 16 -10
15 Antalyaspor 18 4 10 4 16 31 16 -15
16 Kayserispor 18 2 7 9 16 34 15 -18
17 Eyüpspor 18 3 10 5 11 25 14 -14
18 Fatih Karagümrük 18 2 13 3 15 34 9 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Amed SK 21 13 5 3 43 27 42 +16
2 Erzurumspor FK 21 10 2 9 37 17 39 +20
3 Esenler Erokspor 21 10 3 8 46 20 38 +26
4 Pendikspor 21 10 3 8 33 17 38 +16
5 Çorum FK 21 10 6 5 32 22 35 +10
6 Bodrum FK 21 9 6 6 39 20 33 +19
7 Iğdır FK 21 9 6 6 30 28 33 +2
8 Boluspor 21 9 7 5 38 23 32 +15
9 Keçiörengücü 21 7 5 9 38 25 30 +13
10 Bandırmaspor 21 8 7 6 26 22 30 +4
11 Van Spor FK 21 7 7 7 27 21 28 +6
12 Sivasspor 21 7 7 7 26 22 28 +4
13 İstanbulspor 21 6 5 10 30 32 28 -2
14 Manisa FK 21 7 8 6 31 33 27 -2
15 Sarıyer 21 8 10 3 22 26 27 -4
16 Serik Belediyespor 21 7 9 5 23 37 26 -14
17 Ümraniyespor 21 7 11 3 25 30 24 -5
18 Sakaryaspor 21 6 10 5 32 40 23 -8
19 Hatayspor 21 0 14 7 18 57 7 -39
20 Adana Demirspor 21 0 19 2 15 92 28 -77
Takım O G M B A Y P AV
1 Kahramanmaraş İstiklalspor 19 13 4 2 45 13 41 +32
2 Bursaspor 19 13 4 2 46 15 41 +31
3 Mardin 1969 Spor 19 12 3 4 41 16 40 +25
4 Muş Spor Kulübü 19 11 4 4 47 21 37 +26
5 Menemen FK 19 10 4 5 38 21 35 +17
6 Aliağa Futbol A.Ş. 19 10 5 4 40 14 34 +26
7 Isparta 32 Spor 19 9 5 5 40 21 32 +19
8 Güzide Gebze Spor Kulübü 19 8 4 7 28 16 31 +12
9 1461 Trabzon FK 19 8 5 6 33 28 30 +5
10 Ankara Demirspor 19 8 6 5 24 28 29 -4
11 68 Aksaray Belediyespor 19 6 4 9 32 19 27 +13
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 29 26 23 +3
13 Arnavutköy Belediye 19 6 9 4 26 24 22 +2
14 Fethiyespor 19 4 9 6 26 27 18 -1
15 Yeni Mersin İdman Yurdu 19 4 12 3 22 52 15 -30
16 Somaspor 19 3 13 3 17 46 12 -29
17 Adanaspor 19 1 17 1 9 95 4 -86
18 Yeni Malatyaspor 19 0 17 2 8 69 43 -61
Takım O G M B A Y P AV
1 İnegöl Kafkas GK 17 10 3 4 28 14 34 +14
2 Etimesgut Spor 17 10 3 4 22 9 34 +13
3 Çorluspor 1947 17 9 4 4 27 16 31 +11
4 K.Çekmece Sinopspor 17 9 4 4 26 15 31 +11
5 Bursa Yıldırımspor 17 8 3 6 19 14 30 +5
6 Galata 17 8 5 4 23 15 28 +8
7 Yalova FK 17 7 5 5 25 18 26 +7
8 Beykoz İshaklıspor 17 6 5 6 24 24 24 0
9 Silivrispor 17 6 7 4 22 23 22 -1
10 Bulvarspor 17 6 7 4 21 25 22 -4
11 İnkılap FSK 17 4 5 8 13 19 20 -6
12 Çankaya SK 17 4 6 7 18 20 19 -2
13 Kestel Çilekspor 17 5 10 2 15 24 17 -9
14 Polatlı 1926 Spor 17 4 11 2 11 23 14 -12
15 Bursa Nilüfer FK 17 3 10 4 13 25 13 -12
16 Edirnespor 17 2 13 2 12 35 8 -23
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/01/2026 Trabzonspor vs Kasımpaşa
 24/01/2026 Kayserispor vs Başakşehir FK
 24/01/2026 Samsunspor vs Kocaelispor
 24/01/2026 Fatih Karagümrük vs Galatasaray
 25/01/2026 Gaziantep FK vs Konyaspor
 25/01/2026 Antalyaspor vs Gençlerbirliği
 25/01/2026 Çaykur Rizespor vs Alanyaspor
 25/01/2026 Fenerbahçe vs Göztepe
 26/01/2026 Eyüpspor vs Beşiktaş
 25/01/2026 Antalyaspor - Gençlerbirliği Antalyaspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Gençlerbirliği yenilmez
 25/01/2026 Fenerbahçe - Göztepe Fenerbahçe ligdeki son 18 maçında hiç kaybetmedi  Fenerbahçe yenilmez
 26/01/2026 Eyüpspor - Beşiktaş Beşiktaş ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Beşiktaş yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/01/2026 Adana Demirspor (H:1) vs Bandırmaspor
 24/01/2026 Keçiörengücü vs Boluspor
 24/01/2026 Serik Spor (H:1) vs Esenler Erokspor
 24/01/2026 Van Spor FK vs Iğdır FK
 24/01/2026 Pendikspor vs Erzurumspor FK
 25/01/2026 Hatayspor (H:1) vs Ümraniyespor
 25/01/2026 Sarıyer vs Çorum FK
 25/01/2026 Sivasspor vs Amed SK
 25/01/2026 Manisa FK vs İstanbulspor
 26/01/2026 Sakaryaspor vs Bodrum FK
 26/01/2026 Sakaryaspor - Bodrum FK Bodrum FK ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Sakaryaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/01/2026 Adana 01 Futbol Kulübü vs Beyoğlu Yeniçarşıspor
 23/01/2026 Elazığspor vs MKE Ankaragücü
 24/01/2026 Bucaspor 1928 vs GMG Kastamonuspor
 24/01/2026 Erbaaspor vs Karacabey Belediye Spor
 24/01/2026 Kepezspor FAŞ vs Şanlıurfaspor
 24/01/2026 24Erzincanspor vs Altınordu
 24/01/2026 Beykoz Anadolu vs Muğlaspor
 24/01/2026 İnegölspor vs Karaman Futbol Kulübü
 24/01/2026 İskenderunspor A.Ş. vs Batman Petrolspor
 28/01/2026 Muğlaspor - Bucaspor 1928 Muğlaspor ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Muğlaspor yenilmez
 28/01/2026 Altınordu - Adana 01 Futbol Kulübü Adana 01 Futbol Kulübü ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Adana 01 Futbol Kulübü yenilmez
 28/01/2026 Batman Petrolspor - 24Erzincanspor Batman Petrolspor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Batman Petrolspor yenilmez
 28/01/2026 Altınordu - Adana 01 Futbol Kulübü Altınordu ligde evindeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Adana 01 Futbol Kulübü yenilmez
 28/01/2026 Karaman Futbol Kulübü - Erbaaspor Erbaaspor ligdeki son 9 maçını kaybetti  Karaman Futbol Kulübü kazanır
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2026 Bulvarspor vs Beykoz İshaklıspor
 24/01/2026 Edirnespor vs Bursa Yıldırımspor
 24/01/2026 K.Çekmece Sinopspor vs Galata
 25/01/2026 Polatlı 1926 Spor vs Etimesgut Spor
 25/01/2026 Bursa Nilüfer FK vs Çorluspor 1947
 25/01/2026 Kestel Çilekspor vs Çankaya SK
 25/01/2026 Silivrispor vs İnkılap FSK
 25/01/2026 Yalova FK vs İnegöl Kafkas GK
ANKET
Tüm Anketler

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS


Esenlerde neler yaşanıyor anlık olarak haberdar olmak için bizi takip edebilirsiniz. Esenler de kültür sanat haberleri, Esenlerin tarihi, Esenlerde yaşanan siyasi gelişmeler ve Esenler hakkında bilmek istediğiniz herşeye ulaşabilirsiniz.

2026 © Esenler Vizyon Haber Tüm Hakları Saklıdır.
Yazılım: Haber Paketleri
YUKARI