TEKNOLOJİ - ESENLER VİZYON HABER

League of Legends Nasıl Oynanır?

Wed, 14 Aug 2024 11:28:23 +0300

LOL oynaması oldukça basit bir oyundur. LoL karakteri genel olarak Mouse ile hareket ettirilmektedir. Klavye seçtiğiniz şampiyonun özel yeteneklerini kullanması için gereklidir. Lol’de ana üsse doğarsın koridorunu seçer ve karşı takımın koridorda bulunan kulelerini yıkmaya çalışırsınız. Karşı takımın kulelerini yıktığınızda merkez üssüne ulaşarak merkez üssü yok etmeniz gerekmektedir. Karşı takım oyuncularını ve minyonları keserek altın kazanabilir koridorlar arasında bulunan yaratıkları keserek deneyim kazanıp kendinizi güçlendirmeniz gerekmektedir. Kendinizi güçlendirerek karşı takımın merkez üssüne ulaşarak orayı yok etmelisiniz. Karşı takımın merkez üssünü yok ettiğinizde maçı kazanmış olurusunuz.
LOL bir takım oyunudur. Takımdaki eksiklere göre seçip yapmanız dengeli bir takım kurmanıza ve sağlıklı bir maç atmanıza yardımcı olacaktır.

LOL Mantığı Nedir?
LOL oyunu iki tane beş kişilik takımın savaşından oluşmaktadır. İki takımında kendi üssü vardır. Üsler karşılıklı olarak durur ve oyuncular üç koridordan birinden giderek öncelikle karşı takımın kulelerini daha sonrasında da üssünü yok etmeye çalışır. LOL oyununda 150’den fazla karakter vardır ve oyuncular istedikleri karakterleri seçebilirler. Her karakterin özellikleri ve gücü farklıdır. Beş kişi dengeli bir takım oluşturmaya çalışarak kendi üssünü korurken karşı tarafın üssünü yok etmeye çalışır.
LOL Oyunu En İyi Nasıl Oynanır?
LOL oyununu iyi bir şekilde oynamak ve gelişmek istiyorsanız bazı konulara dikkat etmelisiniz. LoL iyi oynamak için dikkat edilmesi gereken noktalar;
Oyun oynarken bir kere gelen minyonları kesmeniz gerekmektedir. Minyonları öldürerek altın kazanmalı ve altınlarla kendinize eklentiler almanız gerekir.
LoL oyununda kontrol totemi bulunmaktadır. Kontrol totemini her oyuncu kullanması gerekmektedir. Kontrol totemi sayesinde fazladan görüş alanı sahibi olacaksınız ve tehlikeleri önceden görebileceksiniz.
LoL oyununda ustalaştığınız karakterlerle oynamak maçı size kazandıracaktır. Sırf havalı gözüküyor diye kullanamadığınız karakterleri almak maçı kaybetmenize veya takım arkadaşlarınızı zor duruma sokmanıza neden olacaktır.
LOL bir takım oyunudur. Takımdaki eksiklere göre seçip yapmanız dengeli bir takım kurmanıza ve sağlıklı bir maç atmanıza yardımcı olacaktır.
LOL oyununda sıralı maçlara girmeden önce oyunda yer alan karakterleri iyi tanımalısınız. Karakterleri iyi tanımazsanız karşınızdaki karakterin size neler yapabileceğini tahmin edemezsiniz ve zor durumlarda kalabilirsiniz.

PUBG Rehberi: Nasıl Oynanır ve İndirilir?

Sun, 11 Aug 2024 11:57:48 +0300

Günümüzde en çok oynanan oyunlar arasında PUBG yer alıyor. Oyuncuların gözdesi olan bu oyun hakkında detayları yazımızda derledik.

PUBG Nedir?

PlayerUnknown’s Battlegrounds kısaltması olan PUBG, Bluehole firması tarafından geliştirilen çok oyunculu bir video oyunudur. PUBG oyununun oynanması için farklı sürümler bulunur ve oyuncular elindeki imkanlara göre bu sürümlerden birini seçerler. Oyun ana hatlarıyla aynı olsa da sürümler arası ufak farklılıklar vardır. Bu kimi zaman grafik özellikleri kimi zaman oyun içinde oyuncuya verilen hediyeler olabilir. Bu sürümler; mobil sürüm, bilgisayar sürümü ve daha düşük grafik özelliklere sahip PUBG Lite versiyonu olmak üzere üç adettir.

Tüm bu sürümler oyun içi sesli konuşma özelliğine sahiptir. Bu özellik sayesinde oyuncular daha ani tepkiler verebilir ve birbiriyle iletişim kurabilirler.

PUBG Nasıl Oynanır?

PUBG oyununda amaç hayatta kalmaktır. Ancak oyun oynarken sadece bu amacı gerçekleştirmek yetmez. Aynı zamanda diğer oyuncuları saf dışı bırakmak için de stratejiler geliştirmek ve bir takım olmak gerekiyor.

PUBG oyununa giriş yapmış oyuncular kendilerini yüze yakın oyuncuyla birlikte rotası belirlenmiş bir uçağın içinde bulurlar. Ardından oyuncular uçaktan hangi bölgeye atlama yapacaklarına karar verirler. Oyuncuların atladıkları bölgede bulunan evlerdeki silahları ve mühimmatları bulmaları ve kendilerini bu gibi yollarla güçlendirmeleri gerekir.

Oyun tek başına oynanabileceği gibi bir grup oluşturularak takım şeklinde de oynanabilir. Oyuncular kazanmak için en son hayatta kalan oyuncu veya takım olmak zorundadır.

PUBG Nasıl İndirilir?

Eğer PUBG oyununu cep telefonundan veya tabletten oynamak isterseniz bu cihazlara PUBG Mobile oyununu indirmeniz gerekir. PUBG Mobile için Android cihazlarda Google Play Store’dan ve iOS cihazlarda ise App Store’da oyunun ismini aratıp indir butonuna basmanız yeterlidir.

Oyunun bilgisayara indirilmesi ve kurulumu için Steam gibi siteleri tercih edebilirsiniz. Öncelikle bu sitelere üye olmanız gerektiğini unutmayın.

Daha düşük donanıma sahip mobil cihazlar için ise PUBG Mobile Lite indirmek için uygulama mağazalarından indirme yapabilirsiniz.

PUBG Mobile Nedir?

PUBG Mobile, en basit haliyle adından anlaşılabileceği gibi PUBG oyununun mobil versiyonudur. İlk başta bilgisayar oyunu olarak çıkan PUBG kısa bir sürede tablet ve telefonlardan da oynayabilmek için PUBG Mobile olarak mobil hale getirilmiştir.

PUBG Oyununda Sık Kullanılan Terimler

PUBG oynarken yaşanılan bir durumu tek kelime ile anlatmak takımınızla olan iletişiminizin hızlı ve anlaşılabilir bir şekilde gerçekleşmesini ve aksiyonlarınızın daha hızlı ve taktiksel olmasını sağlayabilir. Ayrıca PUBG terimlerini bilmek ve yardımlaşarak oynamak kişiyi daha iyi bir oyuncu haline getirir.

İşte en sık kullanılan PUBG terimleri:

Girdiğiniz bölgedeki eşyaları veya öldürdüğünüz adamların teçhizatlarını, silahlarını toplamaya loot yapmak denir.

⦁ Redzone arada bir ortaya çıkan kırmızı bir halka içine bombaların düştüğü bir alanı temsil eder. Redzone alanından kaçılması gerekir aksi halde redzone’a yağan bombalardan birinin oyuncunun üstünü gelmesi halinde oyuncu oyunda ölür.

⦁ Camper oyunda pusucu olarak kullanılır. Genelde evlerin odalarında ya da çalılık içinde pusuda bekleyen bu oyuncular oldukça tehlikelidirler.

⦁ Farming girdiği binada veya öldürdüğü adamın kasasındaki işine yarasın veya yaramasın her şeyi alan, lootlayan oyuncuya söylenir.

⦁ Zone kelimesi halka daraldıkça oyunun alanını belirleyen bölge için kullanılır. Oyunun daha çekişmeli hale gelmesini sağlar.

⦁ Away From Keyboard (AFK) oyundayken bir süreliğine de olsa bilgisayarın başında olmayan oyuncular için kullanılır.

VALORANT Rehberi: Nasıl Oynanır ve İndirilir?

Wed, 07 Aug 2024 23:02:55 +0300

VALORANT Nedir?

VALORANT, Riot Games tarafından geliştirilmiş, İngilizce kısaltmasıyla FPS yani birinci şahıs nişancı, türünde çevrimiçi bir oyundur. Oyunda iki takım karşı karşıya gelir ve 5’e 5 bir mücadele verir. Seçtiğimiz karakterler “Ajan” olarak adlandırılır ve her takım 5 farklı ajan seçer. Oyundaki temel amaç, savunma ya da saldırı yaparak harita üzerindeki hedefleri tamamlamak veya engellemektir.

VALORANT Nasıl Oynanır? Ücretli midir?

VALORANT, Riot Games tarafından oyunculara ücretsiz olarak sunulur ve 7 tane oyun modu seçeneği vardır. Bunlar, Derecesiz, Rekabete Dayalı, Tam Gaz, Spike’a Hücüm Ölüm Kalım Savaşı, Tırmanış ve Özel oyundur. Oyun içerisinde içerisinde takımlar Saldıranlar ve Savunanlar olarak ayrılır. Oyun temel modlarında 13 turu ilk kazanan taraf oyunu alır. Bu modlar arasında yükselme sistemi bir tek Rekabete Dayalı oyun modunda vardır. Bu modda oyun kazandıkça puan kazanıp daha iyi oyuncularla karşılaşırız.

VALORANT Sistem Gereksinimleri

Minimum sistem gereksinimleri:

İşletim Sistemi: Windows 7/8/10 64-bit

İşlemci: Intel i3-370M

Bellek: 4 GB RAM

Ekran Kartı: Intel HD 3000

Ancak daha iyi bir oyun deneyimi için önerilen sistem gereksinimleri şunlardır:

İşletim Sistemi: Windows 7/8/10 64-bit

İşlemci: Intel i3-4150

Bellek: 4 GB RAM

Ekran Kartı: NVIDIA GeForce GT 730

VALORANT Nasıl İndirilir?

VALORANT bilgisayar tabanlı bir oyundur. Oyunu indirmek için yapmamız gerekenleri aşağıda sıraladık.

⦁ Tarayıcımızdan Valorant diye aratıp oyunun kendi sitesine gidiyoruz.

⦁ “Oyunu Oyna” butonuna tıklıyoruz.

⦁ Riot hesabınız varsa, giriş yapın. Hesabınız yoksa, yeni bir hesap oluşturun.

⦁ “VALORANT’ı İndirin” düğmesine tıklıyoruz.

⦁ VALORANT’ı indirmek için ekrandaki talimatları takip ediyoruz.

⦁ İndirme işlemi tamamlandığında, “VALORANT” simgesine tıklayın ve oyuna başlamak için talimatları izliyoruz.

Valorant Oyun Karakterleri Nelerdir?

VALORANT’ta şu anda 17 oyun karakteri (ajan) bulunmaktadır. Her biri benzersiz bir oynanış stili sunar ve oyuncuların farklı taktikler kullanarak rakiplerini alt etmelerine yardımcı olur.

İşte VALORANT’taki ajanların kısa bir tanıtımı:

Jett: Hızlı hareket eden, zıplayan ve hızlı saldıran bir ajan. Oyun içindeki en hareketli karakterlerden biridir.

Phoenix: Kendini iyileştirebilen ve yangın topu atabilen bir ajan. Aynı zamanda ölüm sonrası yeniden doğma becerisine sahiptir.

Sage: Kendini ve takım arkadaşlarını iyileştirebilen bir ajan. Ayrıca düşmanları yavaşlatma ve hareketlerini engelleme yeteneğine sahiptir.

Sova: Ok ve yay kullanarak düşmanları izleyebilen ve açık alanları gözetleyebilen bir ajan. Açık alanları kaplayan bir alan kontrol becerisine sahiptir.

Viper: Gazlı bombalar kullanarak düşmanları zehirleyebilen bir ajan. Ayrıca duvarlar ve ekranlar oluşturarak alan kontrolü sağlayabilir.

Cypher: Kameralar ve tuzağı kullanarak düşmanları izleyebilen ve alanları güvenli hale getirebilen bir ajan.

Breach: Düşmanların savunmalarını kırabilen, çarpma ve titreme saldırılarına sahip bir ajan. Duvar ve kapıları yıkabilen yetenekleri vardır.

Omen: Gölgeler arasında hareket edebilen ve düşmanları şaşırtabilen bir ajan. Düşmanların görüş alanını azaltarak onları kısıtlayabilir.

Brimstone: Uzaktan saldırılar yapabilen ve düşmanların hareketlerini kısıtlayabilen bir ajan. Harita üzerinde kara duman perdesi oluşturarak düşmanları şaşırtabilir.

Killjoy: Turret ve tuzağı kullanarak düşmanları öldürebilen bir ajan. Düşmanların iletişimini kesmek için sinyal bozucu alanlar oluşturabilir.

Raze: Bombaatar kullanarak düşmanları patlatabilen bir ajan. Patlayıcı botlar kullanarak düşmanları şaşırtabilir.

Reyna: Öldürdüğü düşmanlardan canını ve gücünü geri kazanabilen bir ajan. Gizlilik becerisi ve düşmanların görüş alanını kısıtlama yeteneği vardır.

Skye: Düşmanları havadan izleyebilen ve avlayabilen bir ajan. Dostlarını iyileştirebilir, düşmanlarını kör edebilir ve avcı bir kurt kullanır.

Astra: Gökyüzünden yıldırımı ve yıldızları çağıran bir ajan. Düşmanların hareketlerini kısıtlayan uzay rahatsızlık alanları oluşturabilir.

Türkiye'de VPN Kullanımı ve Güvenlik Önlemleri

Mon, 05 Aug 2024 15:55:55 +0300

Türkiye'de Instagram'ın erişime kapatılmasıyla birlikte VPN kullanımında büyük bir artış yaşandı. Ancak, VPN kullanırken güvenliğinizi ve mahremiyetinizi korumak önemlidir. İşte dikkat etmeniz gereken bazı noktalar:

Güvenilir Bir VPN Seçimi

Ücretsiz VPN'lerden kaçının: Ücretsiz VPN'ler genellikle kullanıcı verilerini toplar ve üçüncü partilerle paylaşabilir. Güvenilir ve ücretli VPN servislerini tercih edin.
Şifreleme yöntemini kontrol edin: VPN'in kullandığı şifreleme yöntemi (örneğin, AES-256) güçlü olmalıdır.
Sızdırma testlerinden geçmiş olsun: VPN'in IP, DNS veya WebRTC sızıntıları yapmadığından emin olun.
Kill switch özelliğine sahip olsun: İnternet bağlantınız kesilirse VPN bağlantınızın da otomatik olarak kesilmesini sağlayan bu özellik, verilerinizin yanlışlıkla ifşa olmasını önler.

Ek Güvenlik Önlemleri

Güçlü ve benzersiz şifreler kullanın: VPN hesabınız için güçlü ve benzersiz bir şifre oluşturun. İki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kullanmak ek bir güvenlik katmanı sağlar.
VPN sağlayıcısının gizlilik politikasını dikkatlice okuyun: VPN sağlayıcısının hangi verileri topladığı ve nasıl kullandığı hakkında bilgi sahibi olun.
Güncel bir antivirüs programı kullanın: Bilgisayarınızda güncel bir antivirüs programı bulundurmak, zararlı yazılımlara karşı ek bir koruma sağlar.
Kamu Wi-Fi ağlarından kaçının: Kamu Wi-Fi ağları güvenlik açısından risklidir. VPN kullanıyor olsanız bile, hassas işlemlerinizi bu ağlar üzerinden yapmaktan kaçının.
Tarayıcı eklentilerini dikkatlice seçin: Tarayıcı eklentileri, gizliliğinizi tehlikeye atabilecek kötü amaçlı yazılımlar içerebilir. Güvenilir kaynaklardan gelen eklentileri tercih edin.
Güncel bir işletim sistemi kullanın: İşletim sisteminizdeki güvenlik açıklarını gidermek için düzenli olarak güncellemeleri yapın.

Bilgilerinizin Çalınmasını Önleme

Phishing saldırılarına karşı dikkatli olun: Sahte web siteleri veya e-postalar aracılığıyla şifrelerinizin çalınmaya çalışılmasına karşı dikkatli olun.
Toplu e-postaları açmayın: Bilinmeyen gönderenlerden gelen toplu e-postaları açmaktan kaçının.
Sosyal medya hesaplarınızı koruyun: Sosyal medya hesaplarınızın güvenliğini sağlamak için güçlü şifreler kullanın ve gizlilik ayarlarınızı düzenleyin.

Özetle, VPN kullanırken güvenliğinizi sağlamak için yukarıdaki önlemleri almanız önemlidir. Güvenilir bir VPN sağlayıcısı seçmek, güçlü şifreler kullanmak ve güncel bir antivirüs programı bulundurmak, bilgilerinizin çalınmasını önlemeye yardımcı olacaktır.

Unutmayın: Hiçbir sistem %100 güvenli değildir. Bu nedenle, dijital güvenliğinizle ilgili farkındalığınızı sürekli olarak artırmanız önemlidir.

Teknoloji kullanımı ve bağımlılık

Sun, 04 Aug 2024 22:16:52 +0300

Teknoloji, günlük yaşantımızda önemli bir rol oynamakta ve giderek hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmektedir. Teknolojinin hayatımıza getirdiği sayısız imkânlar mevcuttur. Teknolojinin sunduğu bu sayısız imkânların aşırı, kontrolsüz ve yanlış bir şekilde kullanılması ise kişilerin hayatında ciddi zararlara sebep olabilmektedir. Bu zararlar arasında fiziksel ve psiko-sosyal bir takım problemler yer almaktadır.

Teknolojiyi aşırı, yanlış ve bilinçsiz bir şekilde kullanan bireylerde çok yönlü etkiler görülür. Fiziksel olarak halsizlik, beden duruşunda bozukluk, ellerde uyuşma, gözlerde yanma ve batma, kas ağrıları gibi şikayetler görülürken; psikososyal olarak ise obsesif (takıntılı), depresif, aşırı savunmacı, kaygılı, düşük özgüven, yalnızlaşma ve yüz yüze ilişki kurmakta güçlük yaşama sorumluluklarını erteleme gibi problemler görülebilmektedir.

Teknoloji bağımlılığının altında yatan sebeplere bakıldığında; sosyal ortamlara girmekten ve diğer insanlarla iletişime geçmekten kaçınmak, gündelik hayatta yaşanan stres, kaygı gibi durumlardan kaçınmak, kişilerle yüz yüze iletişim yerine internet üzerinden iletişim kurmak gibi durumlar görülmektedir. Bunların yanı sıra kişinin kendini sosyal ortamda ispatlama çabasına bağlı olarak oynadığı oyunda başarı elde etme ve oyun içinde güçlü bir karakter yaratmaya yönelik yoğun bir çaba harcaması gibi durumlar da sıklıkla görülebilmektedir. Kişilerin teknolojik araçlarla geçirdikleri vakit ve hangi amaç doğrultusunda bu araçları kullandıkları değişiklik gösterebilmektedir. Belli bir süre içinde belli amaç doğrultusunda gerçekleştirilen uzun süreli teknoloji kullanımı zamanla daha da artarak problemli bir kullanıma, devamında da bağımlılığa dönüşebilmektedir.

Peki, bir kişinin teknoloji bağımlısı olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Bir kişi için teknoloji bağımlısı tanımını kullanabilmek için öncelikle kişinin bilgisayardan, telefondan veya herhangi bir teknolojik aletten uzak kaldığında kendini nasıl hissettiği, teknolojik araçlarla ne kadar süre vakit geçirdiği, internette kalabilmek için yapması gereken işleri erteleme eğilimi gösterip göstermediği, internet başında saatlerce vakit harcaması ve bunun farkında olmaması gibi durumlar mutlaka değerlendirilmelidir. Yani, öncelikle kişinin ihtiyacı dışında bu araçlarla vaktinin ne kadarını harcadığına bakılmalıdır. İhtiyacı dışında harcanan zaman derken, bilgisayar başında çalışan birisinin 8 saat bilgisayar başında kalmasından değil yaptığı iş harici harcadığı zaman kastedilmektedir. Teknoloji kullanımının kişinin günlük hayatını nasıl etkilediği de önemli bir konudur. Problemli bir kullanım mevcut ise mutlaka bir uzmandan destek alınması gerekmektedir.

Bağımlılık konusunda dikkat çekilecek bir diğer husus da uzmanların madde bağımlılığı ile teknoloji bağımlılığının arasında pek bir fark görmüyor olmalarıdır. Teknoloji bağımlılığı davranışsal bağımlılık olarak adlandırılmaktadır ve bu iki bağımlılığın beyinde aynı noktayı etkilediği ifade edilmektedir.

Türkiye dâhil 33 ülkede 53 binden fazla kişi üzerinde Global Mobil Kullanıcı Araştırması'na göre ise Avrupa'nın akıllı telefona en bağımlı ülkesi Türkiye. Avrupa’da günde 48 kez akıllı telefona bakılırken iken Türkiye’de günde 78 kez akıllı telefona bakıldığı görülmektedir. Bu da demek oluyor ki Türkiye’de her 13 dakikada bir telefona bakılıyor. Yani neredeyse Avrupa’nın 2 katı bir oran söz konusudur. Yine bu araştırmaya göre gece yatarken telefona bakma oranı Avrupa’da %40 iken Türkiye’de % 85’lere kadar çıkmaktadır.

Bu oranlarda da görüldüğü gibi problemli teknoloji kullanımının büyük bir sorun olduğu ortadadır. Teknoloji bağımlığının insanlarda açtığı sıkıntılar da göz önünde bulundurulduğunda bağımlılıkla mücadele edebilmek önemli bir konudur. Teknoloji Bağımlılığı ile mücadele ederken teknolojinin hayatımızı kolaylaştırıcı etkisi ve günümüz dünyasında bir gereklilik haline geldiği unutulmamalıdır. Mücadelede amaç olası risklerini minimize edebilmek, problemli kullanım ile başa çıkabilmek olmalıdır. Ülkemizde tüketimden ziyade üretim noktasında teknolojinin gelişimi büyük bir önem arz etmektedir

Peki, Teknoloji Bağımlılığı ile mücadelede ne gibi yöntemler uygulanabilir?

⦁ Teknolojik araçlar ile çocukların çok erken yaşlarda tanıştırılmaması önemlidir.

⦁ Ebeveynler teknolojik araçları çocuklarını oyalamak için çocuk bakıcısı gibi kullanmamalıdır.

⦁ Çocuklar teknolojik aletleri kullanırken bu konuda doğru ve detaylı bir şekilde bilgilendirilmelidir.

⦁ İnternet ve teknolojinin sağlıklı kullanımı konusunda çocukların bilinçlendirilmesinde amaç, çocukların teknolojinin doğru kullanımını alışkanlık haline getirebilmelerini sağlamak olmalıdır.

⦁ Çocukların sosyal yaşam alanlarını genişletmek, yapabilecekleri uygun aktivitelere yönlendirilmelidir.

⦁ Bireylerin teknolojik araçları aşırı bir şekilde kullanmalarının altında yatan sebepler araştırılmalıdır.

⦁ Teknolojik aletler gündelik hayatın stresinden kurtulmak için kullanılıyorsa, alternatif olarak spor yapmak, kitap okumak gibi aktivitelere yer verilmelidir.

⦁ İnternet bağımlısı olduğu düşünülen kişiler mutlaka ilgili uzmanlar tarafından destek almalıdır.

Sonuç olarak; birçok yönden fırsatlar sunan teknolojik araçları bilinçli kullanmak temel amaç olmalıdır. Teknolojinin kullandığı değil, teknolojiyi kullanan bireyler olmak başarılabilirse, kişi hem kendisine hem de çevresine büyük ölçüde fayda sağlayabilecektir.

Yapay Zeka İle Parkinsona Erken Teşhis

Sat, 22 Jun 2024 19:33:47 +0300

Araştırmacılar, hızlı göz hareketi davranış bozukluğu (iRBD) olan 72 hastanın kan örneklerini inceledi. iRBD, Alzheimer riskini artıran bir durum olarak biliniyor. Yapay zeka algoritmaları kullanarak bu örnekleri analiz eden bilim insanları, hastaların %79’unda Parkinson hastalarıyla aynı biyobelirteçleri keşfetti. 10 yıllık takip süresince, 16 hastada Parkinson hastalığı geliştiği doğrulandı.

Erken Teşhis, Etkili Tedavinin Anahtarı

Araştırmanın ortak yazarlarından Dr. Michael Bartl, “Kandaki sekiz proteini belirleyerek, potansiyel Parkinson hastalarını yıllar öncesinden tespit edebiliyoruz. Bu da ilaç terapilerinin hastalık ilerlemeden verilebileceği anlamına geliyor. Böylece hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir, hatta önlenebilir” dedi. Yapay zeka destekli bu test, sadece tanı aracı değil, aynı zamanda enflamasyon ve işlevsiz proteinlerin parçalanması gibi süreçlerle doğrudan bağlantılı belirteçleri de ortaya çıkarıyor. Bu belirteçler, yeni ilaç tedavileri için potansiyel hedefler sunuyor.

Kan Testi, Lomber Ponksiyona Alternatif Olabilir

Parkinson hastalığının klinik araştırmalarda tanısında sıklıkla kullanılan lomber ponksiyon (omurilik sıvısı örneği alma) yöntemine kıyasla, kan testleri daha az invaziv bir alternatif sağlıyor. Parkinson’s UK araştırma direktörü Profesör David Dexter, “Yapay zeka destekli bu kan testi, Parkinson için kesin ve hasta dostu bir tanı testi arayışında önemli bir adım teşkil ediyor” dedi.

Yapay Zeka, Sağlık Hizmetlerinde Paradigma Değişimi Vadediyor

Sağlık hizmetlerinde yapay zeka uygulamaları konusunda ulusal bir konuşmacı olan Dr. Harvey Castro, bu gelişmenin önemini vurguladı: “Bir acil servis doktoru olarak, bu gelişmeyi son derece umut verici buluyorum. Yapay zeka, ciddi sağlık sorunlarını teşhis etme ve öngörme potansiyelini gözler önüne seriyor. Bu, daha erken ve potansiyel olarak daha etkili müdahalelere olanak tanıyor.” Dr. Castro, yapay zekanın nörodejeneratif hastalıklara yaklaşımda bir paradigma değişimi temsil ettiğini ve ileri teknolojilerin tıbbi uygulamalara entegrasyonunun önemini vurguladı.

Yapay Zeka, Sağlık Hizmetlerinde Paradigma Değişimi Vadediyor

Deprem Erken Uyarı Sistemi İçin Akademik Kurul Kuruldu

Thu, 13 Jun 2024 00:49:08 +0300

TÜRKİYE'de, deprem erken uyarı sistemi olarak geliştirilen EDIS için 10 üniversiteden akademik danışma bilim kurulu ve istişare kurulu oluşturuldu. Yapılan ilk toplantıda, EDIS Afet ve Deprem Sistemleri A.Ş. CEO'su Ali Emre Erişen, uygulamanın merkez üssüne bağlı olarak depremi, etkilenecek bölgeye 117 saniyeye kadar önceden bildirebileceğini belirterek "EDIS, hayat kurtaran haberci" dedi.Türkiye'de Deprem Erken Uyarı Sistemi'nin Kurulumu ve Kullanıcılara Sinyal Verilmesi Projesi kapsamında oluşturulan akademik danışma bilim kurulu ve istişare kurulu, Yıldız Teknik Üniversitesi'nde 15.00'da toplandı. Toplantıda, Türkiye'de bulunan 10 üniversiteden deprem bilimci, afet yönetim uzmanı, sosyolog, psikolog gibi farklı alanlardan öğretim üyeleri ile iş dünyası ve STK temsilciler de yer aldı. Kurula ayrıca ABD, Japonya, İtalya, Meksika ve Tayvan'dan da bilim insanları da dahil edildi.Dünyada sadece 5 ülke tarafından kullanıldığı aktarılan deprem erken uyarı sisteminin, Türkiye'de de EDIS'in oluşturulmasından sonra fabrikalarda, hızlı trende, AVM'lerde ve bazı bölgelerde pilot olarak kullanıldığı belirtildi.

BELİRLİ BÖLGELERDE 186 SANİYEYE VARAN ERKEN UYARILAR ALDIK

EDIS CEO'su Ali Emre Erişen, uygulamanın pilot bölgelerde üstün başarı gösterdiğini belirterek, "Uzun yıllardır deprem erken uyarı sistemleri üzerine çalışıyoruz. İlk 2016 yılında başlamıştık. 2019 yılında aslında bu yazılım, algoritma tamamlandı ve saha testlerine başladık. 2019- 2022 arasında saha testlerini tamamladık. 2 Haziran'dan beri aslında bu sistem aktif olarak Türkiye'nin belli bölgelerinde çalışıyordu. Fakat 2 Haziran sonrasında bunu sahada kullanmaya başladıktan sonra şunu gördük; elde ettiğimiz süreler ve erken uyarı zamanları, hem bizim için hem de insanlık için beklemediğimiz daha güzel sonuçlar doğurdu. Biz de bunu, aslında bugün buradaki amacımız bu bilim kurulunun hedefi, bu sinyal insanlık yararına da kullanabilir miyiz? Çünkü belli bölgelerde, bu sanayilerde, belli hızlı trenlerde, 186 saniye varan erken uyarı süreleri kazandık. Bu insanlık için de bizim için de güçlü bir umut doğurdu. Bununla alakalı devletle alakalı belli konularda çalışmalara başladık. Akabinde bazı alanlarda aslında biraz çekinceler oldu. Yani bu, insanlara verilmeli mi verilmemeli mi? İnsanlar buna nasıl tepki verirler? Baktık, bu işin sonucu çok fazla gelmeyecek ve dedik ki bunla alakalı ne yapalım bu işi ehline bırakalım. Aslında bu bizim gibi işte mühendislerin ya da işte depremcilerin alanından ziyade toplum bilimcilerin, afet bilimcilerin alanı. Bunu, vatandaş tarafından kullanılıp kullanılmayacağını bununla alakalı birçok üniversiteyle iş birliği yaparak bu bilim kurulu faaliyetleri çalışmalarını başlattık" dedi.

EDIS'İN DİĞER SİSTEMLERDEN FARKI NE?

EDIS'in depremi yarım saniye gibi bir sürede algılayıp sinyal göndererek dünyada bir ilki gerçekleştirdiğine vurgu yapan Erişen, "Önceden sistemler şöyle çalışıyordu; mesela mevcutta şu an Japonya'da, Meksika'da, Amerika'da olan sistem, bunlar depremi belirli bölgelerde algılayıp kendi merkez üslerine bir erken uyarı gönderiyorlar oradan alınan sinyallerle. Japonya'daki fay hatları şehir merkezine 200 ila 500 km aralıklarla belli lokasyonlarda. Bunun için eski geleneksel sistemler Türkiye'de çalışmıyor. Çünkü onların fay hattının uzaklığından dolayı, örnek veriyorum işte, 300 kilometre ilerideki bu fay hattından depremin ulaşması 80- 90 saniye. Siz 40- 45 saniyede bunu analiz ettiğiniz zaman ülkeniz için veya onu vereceğiniz erken uyarı bölgesi için, 45 saniye süre kazanmış oluyorsunuz. Fakat Türkiye'de fay hatları çok yakından, bazı yerlerde denizden geçtiği için, bu kadar süremiz yok. 40-45 saniye geçmesi demek deprem etkiledi, vurdu gitti oluyor. Bundan dolayı Türkiye'de eski geleneksel sistemler kullanılmıyordu. Şu an geliştirmiş olduğumuz sistem, hızını birkaç kat artırdığından dolayı şu an saliseler içinde, saniye bile değil, yarım saniye gibi bir sürede algılayıp istasyona verdiğimiz sinyalle şu an aslında dünyada bir ilke imza atmış olduk" ifadelerini kullandı.

MARAŞ VE PAZARCIK GİBİ DEPREMLERDE 117 SANİYE SÜRE KAZANABİLİRDİK

Erişen, geçtiğimiz yıllarda yaşadığımız depremlerden söz ederek, "Biz, fay hattının üzerine belirli noktalarda belirli istasyonlar yerleştirdik. Bu istasyonu aldığımız sensörleri yerin belli bir derinliğine indirebildiğimiz kadar burada indiriyoruz, denizde de aynı şekilde. Bunları fay hattının tam üstüne ve derinliklere yerleştiriyoruz. Bu sayede fay hattının aslında ilk o patlama dediğimiz patlamada, bir enerji açığa çıkıyor. Biz bu enerjiyi algıladığımız o büyüklüğe göre depremin şiddetini ve yerine hesaplıyoruz. Kullanıcılarımıza aslında fiber üzerinden veya internet üzerinden iletiyoruz. Deprem yeryüzünde ortalama, Türkiye için söylüyorum; 3,5 km hızla ilerliyor. Bu, şu demek; siz deprem merkezinden 350 km uzaktaysanız, depremi düşünün, Maraş depremini, Pazarcık depremini, 411 kilometrelik bir alanda yıkıcı etkisi oldu. Bu da şu demek; baktığın zaman 117 saniye süre kazanımımız olabilirdi. Bir de patlama ile kırılma arasındaki geciken bir süre var. Dolayısıyla depremden uzaklaştıkça belli bir sürede kazanımımız oluyor. Bu şu an için planladığımız kurduğumuz bazı belli alanlarda da aslında asansörleri durduruyor, kapıları açıyor, yürüyen merdiveni, otopark kapılarını açıyor ve programladığımız sistemi devreye sokuyor" şeklinde konuştu.

İNSAN DAVRANIŞLARINI ODAĞA ALARAK KORUNABİLECEĞİMİZİ TOPLUMA ANLATMAK GEREK

Klinik Psikolog İnanç Sümbüloğlu, depremin psikolojik boyutunu ele alarak, "Erken uyarı sistemlerinin halk tarafından bilinmesi, dolayısıyla da afet bilinci oluşturmak ve aslında bir afet sırasında da daha sonrasında da oluşabilecek ikincil travmaların önlenmesi toplumun bu konuyla ilgili farkındalığının artması ve doğru insan davranışları planlamasını yapılabilmesi ile ilgili psikoloji bilimi devreye giriyor. Dolayısıyla da aslında bilinçlenmek, doğru planlama yapmak, duyguyu yönetmek ve aslında kayıtlarımızı azaltmak gerek hem ruhsal olarak hem de belki fiziksel olarak." dedi.Deprem davranış eğitiminin yetişkin düzeyine çıkarılmasının önemine değinen Sümbüloğlu, "İlkokullarda çocukların deprem bilincini arttırmak bu noktada yaşayabilecekleri duyguları yönetmek ve afet sırasında ve sonrasında bütün bu meseleleri aileleriyle öğretmenleriyle arkadaşlarıyla konuşabilecek bir alan açmak zaten Türkiye'de halihazırda olan bir şey ama bunu yetişkinlere doğru yaymak, üniversitelere doğru yaymak, şirketlere doğru yaymak, toplumun genelini bu bilinci kazandırmak amacıyla bu eğitimler daha da yaygınlaşmalı. Korkmak yerine insan davranışlarını odağa alarak aslında kendimizi merkeze alarak korunabileceğimizi doğru planlama yapabileceğimizi belki topluma anlatabilmek gerek" ifadelerini kullandı.